لامپ هاي كم مصرف

 

(قسمت سوم)

لامپ های هالوژن يكي ديگر از انواع لامپ هاي تابشي هستند كه با افزايش ناچيزي در طول عمر لامپ؛ قابل مقايسه با لامپ هاي تابشي استاندارد مي باشد. عليرغم رنگ نور مناسب لامپ هاي هالوژن؛ بخاطر گرماي توليدي زياد آن استفاده كنندگان به مصرف انواع مدل هاي جديد لامپ هاي فلورسنت كم مصرف تشويق شده اند،

لامپ هاي HID مزاياي بيشتري نسبت به لامپ های فلورسنت كم مصرف همچون كنترل نوري بهتر؛ خروجي بيشتر وحساسيت كمتري براي استارت زدن و ايجاد حرارت كمتر دارند با اين وجود؛ زمان بيشتري طول مي كشد تا آنها براي روشن شدن، گرم و آماده شوند و زمان طولاني تري براي روشن شدن مجدد بعد از خاموش شدن لازم دارند وداراي معايبي چون انديس ارائه رنگ كمتر و سوسوزدن در فركانس 120هرتزنيز مي باشند.

لامپ هاي فلور سنت كم مصرف براي عمل کرد در رنج حرارتي خاصي طراحي شده اند. حرارت در زير اين رنج سبب توليد خروجي كمتري  مي شود. اغلب اين لامپ ها براي استفاده در داخل ساختمان مي باشند، اما هيچ مدلي براي استفاده محيط بيرون وجود ندارد. رنج حرارتي لامپ هاي فلورسنت كم مصرف بر روي بسته بندي آنها حك شده است. لامپ هاي فلورسنت كم مصرف براي نصب خارجي بايد در تجهيزات برقي بسته قرار گيرد.

لامپ هاي فلورسنت همچنين شامل يك مقدار ميكروسكوپي جيوه هستند لذا براي جلوگيري از تماس با جيوه در موقع خرد شدن لامپ بايد از يك محافظ استفاده شود.

استفاده از لامپ هاي فلورسنت كم مصرف در خانه بر كيفيت توان به طور محسوس اثر نمي گذارد، اما استفاده از آنها در تعداد زياد مي تواند اثر گذار باشد. به همين علت سازندگان به دنبال توليداتي با مجموع تحريف هارمونيكي (THD) پايين تر( زير 30% )و ضريب قدرت بيشتر از 9/0 هستند.

كارخانه هاي لامپ هاي فلور سنت كم مصرف اغلب اظهار مي كنند كه محصولات آنها داراي ضريب قدزت بالاي 9/0 است .

 

5- اهميت طيف كامل روشنائي

استفاده غلط از نور مصنوعي مي تواند دانش آموزان را در مدرسه زود رنج سازد، سبب كاهش توليد كارگران كارخانه شود، وكارمندان اداري را تنبل ومستعد اشتباه سازد. مطالعات دانشمندان نشان مي دهد كه نرسيدن نور كافي مي تواند درجذب كلسيم در بدن مداخله و به شكننده شدن استخوان ها كمك كند. نوري كه بعضي از دانشمندان درباره آن بررسي كرده اند يك نور با طيف كامل است كه از خورشيد يالامپ هاي فلورسنت طيف كامل و يا لامپ هاي طيف بالا مي رسد. لامپ هاي هالوژن وتابشي نرمال به همان اندازه لامپ هاي فلورسنت به وفور طول موج زرد ونارنجي توليد مي كنند كه تشعشع توليد شده بوسيله اين نور براي چشم بسيار محرك است.

دسته بندي طيف نوري كامل بر اساس دو عامل است يكي انديس ارائه رنگ (CRI) است كه براي تعيين كيفيت رنگ منبع روشنائي در يك حرارت رنگي داده شده مورد استفاده قرار مي گيرد وسهم هر رنگي را كه در نور است انتخاب مي كند و ديگري نرخ گرماي كلوين يا دما همبستگي رنگ (CCT) است كه معياري براي اندازه گرمائي است كه آن لامپ آشكار مي كند. نور خارجي طبيعي داراي انديس ارائه رنگ 100 و نرخ حرارتي 7500 درجه كلوين است اگرچه هيچ قانون جامعي وجود ندارد، اما نرخ حرارتي 5000 درجه كلوين و انديس ارائه رنگ 90 (يا بيشتر) براي طيف كامل مطرح شده است. بدين ترتيب رنگ فلور سنت  سفيدخنك داراي انديس ارائه رنگ 68 است، رنگ فلورسنت سفيد گرم داراي انديس ارائه رنگ 56 مي باشد و لامپ هاي تابشي داراي انديس ارائه رنگ 40مي باشند درحاليکه اغلب لامپ هاي فلورسنت كم مصرف در رنج 82 الي 88 مي باشند. توليدات لامپ هاي فلورسنت كم مصرف (CCT) در رنج 2700 الي 6000 كلوين در مقايسه با 2700 الي  000 كلوين براي ساير لامپ هاي تابشي دارند.

در نور طبيعي يا طيف كامل، افزايش توليد و دقت بيشتري وجود دارد و دانش آموزان و كارمندان به مراتب خطاي كمتري دارند. زماني كه شركت كنترل داده هاي كانزاس سيتي امكان استفاده از طيف كامل نور را مجدداً طراحي كرد، از كاهش خطاي كامپيوتر به وسيله كارمنداني كه اطلاعات را وارد مي كردند ذخيره مالي 235000 دلار در سال را تجربه كرد.

 

 

لامپ فلورسنت كم مصرف27وات

لامپ تابشي 100وات

قيمت لامپ

14 دلار

5/0 دلار

طول عمر لامپ

5/1642 روز(5/4سال)

167 روز

هزينه مصرف انرژي ساليانه

91/5 دلار

90/21 دلار

جايگزيني لامپ در هر 5/4 سال

ــــــ

10

هزينه كلي

60/40 دلار

55/103 دلار

ذخيره جايگزيني لامپ

95/62 دلار

ــــــ

 


 

همچنين باتوجه به گزارش مطالعات بار خانگي شهرستان ساري متوسط مصرف روشنائي خانگي در يك نمونه آماري در جدول 4 آمده است.

 

 

مصرف تابستان (وات ساعت)

مصرف زمستان (وات ساعت)

روشـــــــنائي

2006

2361

مصرف كـــل

16/11066

56/7962

 

 

 

 

 

 

 

جدول 4 :ميزان متوسط مصرف انرژي در يك نمونه آماري

 

 

6- مزاياي اقتصادي

يك مزيت بزرگ استفاده از لامپ هاي فلورسنت كم مصرف، كاهش هزينه است. در جدول3 نتايج يك بررسي در كشور آمريكا نشان داده شده است. در اين بررسي مدت استفاده ازروشنائي 6 ساعت در روز وهزينه برق10سنت براي هركيلو وات ساعت مي باشد

بر اساس گزارش شركت سهامي برق منطقه اي مازندران خالص فروش برق در سال 1381 در استان مازندران وگلستان معادل 4240 گيگا وات ساعت بوده است كه از اين مقدار 2097 گيگا وات ساعت آن مصارف خانگي، 455 گيگا وات ساعت آن مصارف عمومي، 376 گيگا وات ساعت آن مصارف تجاري، 207 گيگا وات ساعت آن مصارف روشنائي معابر وباقي آن در مصارف كشاورزي وصنعت ومعدن بوده است. كه مي توان متوسط مصرف روشنائي در سال را 95/22 درصد برق مصرفي خانگي در نظر گرفت. همچنين در بخش تجاري و عمومي نيز 36 درصد مصرف برق را مصارف روشنائي تشكيل مي دهند. بنابراين متوسط مصرف روشنائي برق خانگي 3/481 گيگا وات ساعت، تجاري وعمومي 16/299 گيگا وات ساعت، ومعابر 207 گيگا وات ساعت خواهد بود. با توجه به جدول 5 مربوط به گزارش مطالعات بار خانگي شهرستان ساري، 93/91 درصد مصارف چراغ هاي روشنائي در بخش خانگي را لامپ هاي رشته اي تشكيل مي دهند. اما در تجاري وعمومي 92 درصد مصرف روشنائي، چراغ هاي فلورسنت مي باشند ودر بخش روشنائي معابر 100 درصد چراغ ها از نوع لامپ هاي غير فلورسنت (رشته اي هالوژن و . . . ) مي باشند. بنابراين ميزان متوسط برق مصرفي لامپ هاي رشته اي برابر 39/673 گيگاوات ساعت است.


 

 نوع لامپ

درصد  فراواني

ميانگين مصرف

درصد مصرف

20وات رشته اي

1/3

72/16

72/0

40وات رشته اي

1/19

61/233

89/9

60وات رشته اي

7/9

141

97/5

100وات رشته اي

8/55

07/1411

77/59

150وات رشته اي

5/1

48/61

6/2

200وات وبا لا تر

7/3

56/306

98/12

20وات فلورسنت

6/0

38/7

31/0

40وات فلورسنت

3/6

34/179

6/7

20وات فلورسنت گرد

2/0

85/3

16/0

 

     جدول 5 : درصدمصارف چراغ هاي روشنايي دربخش خانگي

 


 

كه با توجه به متوسط هزينه تمام شده انرژي (281 ريال بر كيلو وات ساعت ) و نرخ متوسط فروش انرژي(112 ريال بر كيلو وات ساعت ) درسال  81 ميزان هزينه تحصيلي به دولت 91/113802 ميليون ريال خواهد بود.

 

 

حال با فرض اينكه به طور متوسط هر لامپ 6 ساعت در شبانه روز روشن باشد وباتوجه به جدول 5 تعداد لامپ هاي رشته اي وهزينه خريد آنها در جدول 6 ارائه شده است.


 

 

مصرف برق در يك سال (گيگا وات ساعت )

تعداد لامپ

هزينه خريد لامپ (ميليون ريال)

لامپ20وات

46536/3

79118

472/316

لامپ40وات

60057/47

543386

544/2173

لامپ60وات

73361/28

218673

29/940

لامپ100وات

67301/287

1313575

37/564

لامپ150 وات وبالاتر

9/305

931253

52/5587

مجموع كل

-

3086005

2/14666

جدول 6 : تعيين تعداد لامپ هاوهزينه خريد آنها

 

 

با توجه به طول عمر لامپ هاي رشته اي  مشترك ناچار است در سال دو عدد لامپ مصرف كند. بنابراين پولي كه مشتركين براي لامپ رشته اي در مجموع مي پردازد معادل 2/14666 ميليون ريال در سال خواهد بود و هزينه انرژي مصرفي آنها معادل 68/75419 ميليون ريال مي شود، لذا كل هزينه لامپ هاي رشته ای تحميلي به مشتركين در يك سال 88/90085 ميليون ريال مي باشد.حال اگر با توجه به فراواني لامپ كم مصرف 18وات، لامپ هاي زير 100 وات را با يك عدد لامپ كم مصرف 18 وات و لامپ هاي 100 وات و بالاتر را با دو عدد لامپ 18 وات جايگزين كنيم، نياز به 5330833 عدد لامپ 18 وات خواهيم داشت. در زمان تهيه اين مقاله قيمت لامپ كم مصرف 18 وات با بالاست 33000 ريال، بدون بالاست 22000 ريال و قيمت صادراتي آن 5/3 دلارمي باشد. بنابراين هزينه خريد اين تعداد لامپ و بالاست 90/175917 ميليون ريال خواهد شد. و هزينه انرژي مصرفي آنها با فرض اينكه هر لامپ به طور متوسط 6 ساعت در شبانه روز روشن باشد 84/23535 ميليون ريال مي شود . لذا كل هزينه لامپ هايي كم مصرف تحميلي به مشترك در يك سال 33/199453 ميليون ريال مي باشد. بنابر اين در صورت تعويض كليه لامپ ها مشتركين مجموعأ به ميزان 45/109367 ميليون ريال متضرر مي گردند. در عوض دولت با توجه به كاهش مصرف انرژي و كاهش يارانه پرداختي، به ميزان 25/78289 ميليون ريال سود خواهد برد . يعني به ازاي جايگزيني هر لامپ كم مصرف 18 وات، دولت 14686 ريال سود مي برد. بنابراين اگر از اين سود يك ساله صرفنظر كنيم و آنرا به صورت كاهش قيمت لامپ در اختيار مشترك قرار دهيم، مي توانيم هر عدد لامپ كم مصرف 18 وات را به قيمت تقريبي 18000ريال در اختيار مشترك قرار دهيم.

حال اگر عمر متوسط اين لامپ را 6500 ساعت فرض كنيم، مشترك تا سه سال نياز به تعويض اين لامپ ها نخواهد داشت و فقط هزينه انرژي مصرفي را خواهد پرداخت. در صورتي كه اگر از لامپ هاي رشته اي استفاده كند 6 بار مجبور به تعويض آنها خواهد بود. بنابراين در صورت استفاده از لامپ هاي رشته اي مجموع هزينه مشتركين با احتساب 10 درصد ضريب بهره ساليانه به ميزان 26/298184 ميليون ريال و در صورت استفاده از لامپ 18 وات كم مصرف با قيمت 33000 ريال،  79/290763 ميليون ريال خواهد شد. كه ملا حظه مي شود مشتركين در مجموع به ميزان 47/7420 ميليون ريال سود خواهند برد و سودي كه نصب دولت مي شود، برابر با 42/259137 ميليون ريال است. كه اين ميزان از كل هزينه خريد لامپ ها كه در پايان سه سال معادل 16/212860ميليون ريال مي باشد، بيشتر است.


 

منابع:

- هجدهمين کنفرانس بين المللی برق (مازندران1382)